Wat is een darmontsteking?

De menselijke darmen Het menselijk lichaam bevat de slokdarm, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm en de endeldarm. De darm kan op verschillende plekken ontstoken raken, in dat geval is er sprake van een darminfectie. Bij een darmontsteking is weefsel van de darm(en) geïnfecteerd/ontstoken, dit veroorzaakt pijn, krampen, diarree, bloedverlies, misselijkheid, verminderde eetlust en andere symptomen.

Een darmontsteking kan worden veroorzaakt door bacteriën zoals bv. E-coli of salmonella, virussen, parasieten zoals bv. dysenterie-amoeben maar ook door een allergie op bepaalde voeding. De meeste darmontstekingen zijn onschuldig en kunnen bijvoorbeeld het resultaat zijn van een voedselvergifting waarbij het genuttigde voedsel was besmet met de E-coli bacterie. Deze darmontstekingen zijn tijdelijk en verdwijnen zonder dat daarvoor medicatie vereist is. Bij iedere darmontsteking is het overigens belangrijk om voldoende vocht te nemen omdat uitdroging op de loer ligt.

Een acute darmontsteking wordt ook wel enteritis genoemd, een darmontsteking aan de dikke dam heet een colitis en een maag-darmontsteking wordt ook wel gastro-enteritis genoemd. Er zijn ook chronische darmontstekingen, dit zijn ontstekingen die nooit helemaal verdwijnen en regelmatig weer oplaaien. Voorbeelden van chronische darmontstekingen zijn Colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn.


De veel voorkomende verschijnselen van een darmontsteking

Symptomen van een darmontsteking zijn ongeacht de locatie van de ontsteking vrijwel identiek. Er is vrijwel altijd sprake van buikpijn, buikkrampen en soms koliekpijnen. Er is bijna altijd een veranderd ontlastingspatroon; diarree, obstipatie en niet zelden bloed bij de ontlasting. Verhoging en koorts komen vaak voor bij bacteriële darminfecties. Uiteraard gaat een darmontsteking vaak gepaard met een verminder eetlust waarbij misselijkheid en braken op de voorgrond staan. Een andere veel gehoorde klacht is een opgezette buik die bij aanraking erg pijnlijk is. Hieronder een lijst met alle mogelijke symptomen van een darminfectie:



  • buikpijn
  • buikkrampen
  • koliekpijn buik
  • misselijkheid
  • braken
  • diarree
  • afvallen
  • duizeligheid
  • verhoging (tot 38,5 graden celcius)
  • koorts (vanaf 38,5 graden celcius)
  • flauwvallen t.g.v. uitdroging
  • bloed bij ontlasting
  • algehele malaise
  • moeheid
  • lusteloosheid
  • opgezette buik
  • flatulentie/winderigheid

Waardoor wordt een darminfectie veroorzaakt

Vrijwel iedere darminfectie ontstaat ten tijde van een verminderde weerstand, denk aan een periode met veel stress en weinig nachtrust. Daarbij heeft een slecht voedingspatroon ook een aanzienlijke invloed op de ontwikkeling van een darmontsteking. Over het geheel genomen is een darmontsteking het gevolg van een buikgriep. Hierbij heeft er een besmetting plaatsgevonden met een bacterie door bijvoorbeeld onvoldoende gewassen voedsel of is er een virus het lichaam binnen gedrongen. Deze buikgriep is gelukkig bij een gezond persoon van tijdelijke aard en hiervoor zijn dan ook geen medicijnen nodig.

Een uitzondering hierop is de acute blindedarmontsteking, deze vaak pijnlijke ontsteking ontstaat acuut en dient serieus te worden genomen. Bij een verdenking op een blindedarmontsteking dient er direct contact op te worden genomen met de huisarts of spoedeisende hulp. Lees meer over de blindedarmontsteking Over de oorzaak van chronische darmontstekingen is men het nog niet unaniem eens. Wel staat vast dat deze darmontstekingen vaak een bepaalde vorm van erfelijkheid hebben. De ernst van de chronische darmontstekingen wordt mede bepaald door diverse omgevingsfactoren zoals een ongezonde levensstijl en voeding. Lees meer over chronische darminfecties.



Informatie over de twaalfvingerige darm

De twaalfvingerige-darm wordt ook wel het duodenum genoemd en is de eerste schakel van de darmen dat voedsel ontvangt vanuit de maag. Officieel wordt de twaalfvingerige-darm geschaard onder de dunne-darmen. In de twaalfvingerige darm monden de lever (hepar) en de alvleesklier (pancreas) uit. Vanuit de pancreas, lever en slijmvlies van de dunne-darm wordt een begin gemaakt aan het verteren dankzij de afgifte van gal en andere verterende sappen. Elke 24 uur wordt circa een liter van deze sappen aangemaakt die vetten omzet in glycerine, eiwitten in aminozuren en koolhydraten in suikers.



Wat doet de dunne darm en hoe raakt het ontstoken?

De dunne darm is een onmisbare schakel bij het voedselverteringsproces maar kan helaas ook worden getroffen door een ontsteking. In dat geval is er sprake van enteritis. Een dunne-darm ontsteking geeft typische pijn, heftige diarree, misselijkheid, braken en vaak verhoging/koorts. In de dunne-darm worden gewoonlijk belangrijke voedingsstoffen opgenomen en toegevoegd aan het bloed en lymfvaten. De dunne-darm is net als de andere darmen gespierd en trekt ritmisch samen waardoor er een typische beweging ontstaat, de peristaltiek. Deze is tevens bij normale darmen goed te horen met een stethoscoop. Bij een slecht functionerende dunne-darm worden diverse voedingsstoffen niet opgenomen vanuit het voedsel waardoor er een op lange termijn, relatieve ondervoeding kan ontstaan.



Waarom een gezonde dikke darm zo belangrijk is

In de dikke-darm zit een gigantische hoeveelheid goede bacteriën, 1,5kg om precies te zijn. Deze bacteriën zijn belangrijk bij het voedselafbraakproces en helpen bij de opname van verschillende vitamines en mineralen die bij dat proces vrijkomen. Daarnaast helpt de dikke-darm om het vocht uit te ontlasting in het lichaam te resorberen en de ontlasting dikker te maken. Dit is vaak de reden dat bij een dikke-darm ontsteking er sprake is van diarree, omdat de dikke-darm ten gevolge van de ontsteking niet goed zijn werk kan uitoefenen.


In de dikke-darm leven vanzelfsprekend ook minder gunstige bacteriën, echter heerst er in de normale situatie een balans waardoor deze bacteriën niet de kans krijgen om zich te vermenigvuldigen. Door bijvoorbeeld een verminderde weerstand wordt deze balans opgeheven en kan er een groei plaatsvinden van deze ‘slechte’ bacteriën waardoor een dikke-darm ontsteking kan ontstaan.


Een dikke darm is gebaat bij een groenterijk dieet omdat er in groenten veel vezels zitten waarvan de goede bacteriën smullen. Wordt er weinig groenten genuttigd maar juist veel (geraffineerde) suikers en koolhydraatrijke maaltijden dan krijgen de ‘slechte’ bacteriën de overhand en wordt de kans op een dikke-darm onsteking aanzienlijk groter. Een slecht voedingspatroon kan tevens aanleiding geven tot het prikkelbare-darm syndroom.