Uitdroging bij of na een darmontsteking, wat is er aan de hand?

In een gangbare situatie heeft het lichaam circa 2L per dag nodig om niet tot een tekort te komen. Dit komt omdat circa 90% van ons lichaam bestaat uit water. Als er onvoldoende water/vocht wordt ingenomen dan ontstaat er een tekort en is er sprake van uitdroging. Het voldoende innemen van vocht wordt hydreren genoemd, daarom wordt uitdroging ook wel dehydratie genoemd.


Een tekort aan vocht kan vanzelfsprekend komen omdat er te weinig vocht wordt ingenomen, bijvoorbeeld bij geen bereik van een watertappunt. Anderzijds kan het ook komen doordat het lichaam te veel vocht verliest door heftig zweten, braken en diarree. Als dit tekort niet kan worden aangevuld ontstaat er uitdroging.


Bij een darmontsteking kan er sprake zijn van heftig braken, misselijkheid en ernstige diarree. Er zijn dan twee problemen, enerzijds verliest het lichaam gigantisch veel vocht. Anderzijds kan dit vocht niet worden aangevuld omdat er braakneigingen zijn en misselijkheid. Daarnaast kan bij een ernstige darminfectie ook hoge koorts optreden hetgeen leidt tot excessief zweten en een groot volume vochtverlies (invisible loss). Bij een darmontsteking ligt uitdroging dus al snel op de loer. De grootste risicogroep voor uitdroging bij een darmontsteking zijn de verzwakten (zieken), kinderen en ouderen.


Verschijnselen van uitdroging

In de eerste fase van uitdroging treden dorst en vermoeidheid op de voorgrond, daarnaast kunnen hoofdpijn, agitatie, duizeligheid en misselijkheid ontstaan. In een andere latere fase kunnen de volgende symptomen zich voordoen:


  • Zwakke weke pols
  • Versnelde hartslag
  • Lage bloeddruk (hypotensie)
  • Collaps/flauwvallen
  • Spierkrampen
  • Hartritmestoornissen
  • Verwardheid
  • Shock
  • Bewustzijnsverlies
  • Verhoogde huidturgor, huid is minder elastisch
  • Oligurie (weinig urine productie)
  • Anurie (geen urine productie

Bij kinderen met uitdroging kunnen de volgende symptomen voor komen:


  • Ernstig gele urine / stinkende urine
  • Huilen zonder tranen
  • Droge luiers
  • Passiviteit van het kind

Behandeling van een dehydratie

Gezonde mensen die zijn uitgedroogd door bijvoorbeeld een ernstige darminfectie doen er goed aan om zoveel mogelijk het tekort aan te vullen. Dit kan door het continue innemen van kleine slokjes thee, heldere bouillon en gewoon water. Denk eraan dat ook het innemen van zout helpt bij het op peil houden van het vochtgehalte in het lichaam.


Voor kinderen met uitdroging is het allereerst raadzaam om een huisarts te raadplegen, soms is ziekenhuisopname vereist om het kind weer te rehydreren. Bij een milde uitdroging of het voorkomen van uitdroging kan ORS worden gegeven. Dit is een poeder dat kan worden opgelost in water en zouten en suiker bevat die helpen de diarree te stoppen en het tekort weer aan te vullen.