Bloed in de ontlasting: geen reden voor paniek, maar wel voor aandacht
Het ontdekken van bloed in de ontlasting of op het toiletpapier kan schrikken zijn. Hoewel de oorzaak vaak onschuldig is, is het altijd verstandig om dit serieus te nemen en bij twijfel een huisarts te raadplegen. De kleur en locatie van het bloed geven al belangrijke aanwijzingen over de mogelijke oorzaak.
Helderrood bloed vs. donker (teerachtig) bloed
De kleur van het bloed is een belangrijk onderscheid:
- Helderrood bloed: Wijst meestal op een oorzaak in het onderste deel van het maagdarmkanaal (endeldarm, anus). Denk aan aambeien of een anale fissuur.
- Donkerrood of paarsachtig bloed: Kan wijzen op een oorzaak hogerop in de dikke darm, zoals een poliep of darmontsteking.
- Zwart, teerachtige ontlasting (melaena): Duidt op bloeding hoog in het maagdarmkanaal (maag of twaalfvingerige darm). Dit vereist directe medische aandacht.
Veelvoorkomende oorzaken
1. Aambeien (hemorroïden)
De meest voorkomende oorzaak van helderrood bloed bij de ontlasting. Aambeien zijn opgezette bloedvaten rondom of in de anus. Ze veroorzaken vaak jeuk, pijn bij het zitten en bloedverlies bij het ontlasten.
2. Anale fissuur
Een klein scheurtje in de huid rondom de anus, vaak veroorzaakt door harde ontlasting. Dit geeft scherpe pijn bij de ontlasting en een klein beetje helderrood bloed.
3. Darmpoliepen
Kleine uitstulpingen op het slijmvlies van de dikke darm. De meeste zijn goedaardig, maar sommige kunnen uitgroeien tot darmkanker. Poliepen geven soms weinig of geen klachten.
4. Darmontsteking
Zowel infectieuze als chronische darmontstekingen (zoals colitis ulcerosa) kunnen bloedverlies veroorzaken, vaak in combinatie met diarree, buikpijn en slijm in de ontlasting.
5. Darmkanker
Hoewel minder gebruikelijk, is darmkanker een belangrijke reden om bloedverlies altijd serieus te nemen, zeker bij mensen boven de 50 jaar of met een familiaire belasting. Vroege opsporing vergroot de kans op herstel aanzienlijk.
6. Divertikels
Kleine uitstulpingen in de wand van de dikke darm. Bij een bloedend divertikel kan er plotseling veel helderrood bloed verloren gaan.
Wanneer moet u direct naar de huisarts of spoedeisende hulp?
- Grote hoeveelheden bloedverlies
- Zwarte, teerachtige ontlasting
- Bloed in combinatie met ernstige buikpijn, koorts of misselijkheid
- Onverklaard gewichtsverlies en vermoeidheid
- Aanhoudend bloedverlies over meerdere dagen
- U bent ouder dan 50 jaar en heeft voor het eerst bloed in de ontlasting
Diagnose
De huisarts zal vragen stellen over uw klachten, een lichamelijk onderzoek uitvoeren en eventueel bloedonderzoek aanvragen. Bij onduidelijkheid wordt u doorverwezen naar een MDL-arts voor endoscopisch onderzoek (coloscopie of sigmoïdoscopie).
Bevolkingsonderzoek darmkanker
In Nederland worden mensen tussen 55 en 75 jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek darmkanker. Via een thuistest op bloed in de ontlasting wordt op een laagdrempelige manier naar afwijkingen gezocht. Neem altijd deel als u een uitnodiging ontvangt.